ویژگی های خط فارسی
به نام خدا
همکاران عزیر و اولیا ء گرامی :
خدا را شاکرو سپاس گزاریم که در تحقق برنامه ی درسی زبان آموزی دوره ی ابتدایی«پایه ی اول » می توانیم با شما خوبان بدین وسیله ارتباط برقرار نمائیم اگر خدا توفیق دهد ،اطلاعات لازم و ضروری را در اختیار شما قرارداده و از شما نیز انتظار می رود تا نظرات خود را برای ما ارسال نمائید .
همانگونه که می دانید زبان فارسی مادر و یاور همه ی دروس نیز هست ، به عبارت دیگر یادگیری دروس دیگر چون ریاضی ، دینی ، علوم ، مطالعات اجتماعی و ... بدون توجه به این درس میسر و ممکن نیست .
همتم بدرقه ی راه کن ای طایر قدس که دراز است ره مقصد و من نوسفرم
(( حافظ ))
کتاب در سی ، سند رسمی و معتبر و محوری آموزش و پرورش است که در کنار دیگر ابزار و امکانات مکمل که به آن بسته ی آموزشی می گویند با محتوای برنامه ریزی و هدفمند در چرخه ی آموزشی قرار می گیرد . این کتاب در دوره ی ابتدایی باید ایفا گر نقش ها و فعالیت های گوناگون برای تحقق اهداف زبان آموزی ،ارزشی و نگرشی ، نگارشی ، املایی ، ادبی و مهارت های زندگی باشد تا دانش آموز را برای زیستن متعالی و شناخت درست و دقیق زبان و فرهنگ و ادبیات آماده کند .
یکی از قسمت های مهم در کتاب فارسی کلاس اول آشنا نمودن دانش آموزان با حروف الفبا است در این جا ویژگی های خط فارسی را جهت اطلاع بیشتر در اختیار شما قرار می دهیم .
ویژگی های خط فارسی :
خط فارسی دارای 33 حرف یا علامت یا شکل می باشد . (الف – ب- پ- ت- ث- ج- چ- ح- خ – د – ذ – ر- ز – ژ – س – ش – ص – ض – ط – ظ- ع – غ- ف – ق – ک – گ – ل - م – ن – و – ه – ی – ء )
زبان فارسی دارای 29 واج (صدا )است . سه مصوت کوتاه ( اَ ، اِ ،اُ )و سه مصوت بلند ( آ ،او ،ای ) و 23 صامت (ب – پ – ت = ط – ث = س = ص – ج – چ – ح = ه خ – د – ذ = ز= ض = ظ - ر – ژ – ش – ع = ء – غ = ق –ف – ک – گ – ل – م – ن – و – ی )
الفبای فارسی از نظر شکل وارتباط آن با صدا ، دارای مشخصات زیر است :
1- حروفی که فقط یک صدا دارند :
(ب – پ – ج – چ – خ – د – ر – ژ – ش – ف – ک – گ – ل – م – ن )
2 – حروفی که چند شکل از آن ها صدای یکسانی دارند (چند علامت در مقابل یک صدا ).
(ت = ط )(ث = ص = س ) (ح = ه ) (ذ = ض = ز = ظ ) ( ع = ء ) (غ = ق )
3 – حروفی که بر عکس دسته ی دوم هر یک از آن ها در مقابل چند صدا قرار می گیرند (یک علامت در مقابل چند صدا )،شامل حروف (و – ه – ی ) مثال :
حرف «و»
در کلمات :گاو ، ورزش ( صدای صامت «و» ) = (v )
در کلمات : دود ،گردو (صدای مصوت «او » = (u )
در کلمات : خوش ، خود ( صدای مصوت «اُ» ) = ( o)
در کلمات : نو ،جو (صدای مصوت « او » ) = (ow )
در کلمات :خویش ، خواهش (صدایی ندارد و خوانده نمی شود ).
حرف « ه »
در کلمات : مه ، نه ، کوه ، ماه (صدای صامت «ه = ح» )
در کلمات : خانه ، نامه ، کوزه ، میوه ( صدای مصوت « اِ » )
حرف «ی»
در کلمات : سیب ، قوری ، سینی ( صدای مصوت « ای» )
در کلمات : یک ، سایه ،چای ( صدای صامت « ی » )
هر بخش از کلمه همیشه دارای یک مصوت است و این مصوت هم یا صدای اوّل و یا دومین صدای بخش است و از همین خاصه برای نام گذاری مصوت ها استفاده شده است .
نام گذاری مصوت ها و صامت ها
1 – نام گذاری مصوت ها :
الف – مصوت های دو شکلی (اَ – اُ – آ – او )
«اَ»دارای دو شکل است «اَ»اول « َ»غیر اول مثال :اَنار – دَر
« اُ»دارای دو شکل است«اُ»اول« ُ»غیر اول مثال :اُتاق – بُز
«آ»دارای دو شکل است «آ»اول «ا»غیر اول مثال :آب – بار
«او»دارای دو شکل است «او»اول «و»غیر اول مثال :او – جارو
ب – مصوت های چهار شکلی (اِ – ای )
«اِ»دارای چهار شکل است «اِ» اول « ِ» غیر اول « ﻪ» آخر چسبان « ه»آخر غیر چسبان (تنها) .مانند : اِمام – دِل – خانه – کوزه
«ای»دارای چهار شکل است « اﻳ » اول « ﻳ »وسط ،«ی» آخر و « ای »آخر غیر چسبان (تنها ). مانند :ایران – سیب – بازی – خانه ای
2 – نام گذاری صامت ها :
الف – یک شکلی ها که عبارتند از : (د – ذ – ر – ز - ژ – ط – ظ – و )که در هر جای کلمه بیایند به همین شکل نوشته می شوند .
ب – دو شکلی ها که به «آخر »و «غیر آخر »نام گذاری می شوند . اگر در آخر کلمه بیایند ،شکل «آخر » و اگر در وسط ویا غیر از آخر کلمه بیایندشکل«غیرآخر» نوشته می شوند که شامل بیست حرف زیر است :
ﺑ ﺏ ـ ﭘ ﭖ ـ ﺗ ﺕ - ﺛ ﺙ ـ ﺟ ﺝ ـ ﭼ ﭺ ـ ﺣ ﺡ ـ ﺧ ﺥ ـ ﺳ ﺱ ـ ﺷ ﺵ ـ ﺻ ﺹ ـ ﺿ ﺽ ـ ﻓ ﻑ ـ ﻗ ﻕ ـ ﻛ ﻙ ـ ﮔ ﮒ ـ ﻟ ﻝ ـ ﻣ ﻡ ـ ﻧ ﻥ ـ ﻳ ﻱ
پ – چهار شکلی ها که شامل سه حرف (ع،غ،ه)است که به «غیر آخر »و«وسط»و«آخر چسبان »و«آخر غیر چسبان» نام گذاری می شوند .
غیر آخر وسط آخرچسبان آخر غیرچسبان(تنها)
َََََََﻋ ﻌ ﻊ ﻉ
ﻏ ﻐ ﻎ ﻍ
ﻫ ﻬ ﻪ ﻩ